‘อนันต์ นิลมานนท์’ เปิดภารกิจฟื้นบ้านสื่อไทย ยกระดับสู่ศูนย์กลางองค์ความรู้สื่อยุคใหม่
‘อนันต์ นิลมานนท์’ เปิดภารกิจฟื้นบ้านสื่อไทย ยกระดับสู่ศูนย์กลางองค์ความรู้สื่อยุคใหม่
เมื่อเร็วๆ นี้ ณ อาคารสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ถนนราชสีมา เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร บรรยากาศภายในอาคารเก่าแก่ที่อยู่คู่กับวงการสื่อมวลชนไทยมานานเกือบสามทศวรรษ เต็มไปด้วยความคึกคักและความหวังครั้งใหม่ เมื่อคณะกรรมการบริหารสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (สนท.) ชุดใหม่จำนวน 19 คน เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการบริหารครั้งแรกอย่างพร้อมเพรียง
การประชุมครั้งนี้ มีความหมายมากกว่าการมอบหมายตำแหน่งหน้าที่ตามข้อบังคับของสมาคม แต่ถือเป็นการประกาศจุดเริ่มต้นของการขับเคลื่อนองค์กรวิชาชีพสื่อมวลชนที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ ภายใต้การนำของ'นายอนันต์ นิลมานนท์' นายกสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งเข้ารับหน้าที่อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 2 มิถุนายนที่ผ่านมา
วางยุทธศาสตร์ 3 ปี สร้างองค์กรให้แข็งแรงจากภายใน : นายอนันต์ เปิดเผยว่า คณะกรรมการบริหารชุดปัจจุบันจะดำรงตำแหน่งระหว่างวันที่ 2 มิถุนายน 2569 ถึงวันที่ 17 พฤษภาคม 2572 รวมระยะเวลา 3 ปี โดยมีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาองค์กรให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกสื่อสารมวลชนในยุคดิจิทัล ในช่วงเวลาที่สื่อดั้งเดิมกำลังเผชิญความท้าทายจากเทคโนโลยีดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และพฤติกรรมการเสพข่าวสารของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว สมาคมฯ จำเป็นต้องปรับบทบาทจากองค์กรวิชาชีพแบบเดิม ไปสู่การเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการพัฒนาบุคลากรสื่อมวลชนในทุกแพลตฟอร์ม
“เราไม่ได้มองเพียงการบริหารองค์กรให้ดำเนินต่อไปได้เท่านั้น แต่ต้องการวางรากฐานให้สมาคมกลับมาเป็นบ้านของคนทำสื่อ เป็นพื้นที่แห่งความรู้ ความร่วมมือ และการพัฒนาวิชาชีพที่เข้มแข็งอีกครั้ง”นายอนันต์กล่าว
อาคารเก่า...แต่คุณค่าทางประวัติศาสตร์ยังไม่เคยเก่า : ภายหลังเสร็จสิ้นการประชุม คณะกรรมการบริหารได้ร่วมกันเดินสำรวจอาคารสมาคมและพื้นที่โดยรอบ เพื่อประเมินสภาพการใช้งานและจัดทำแผนพัฒนาในระยะต่อไป ภาพที่ปรากฏสะท้อนให้เห็นถึงร่องรอยของกาลเวลาที่ผ่านไปเกือบ 30 ปี หลายส่วนของอาคารเริ่มชำรุดและเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นห้องประชุม ห้องสมุดประชาชน พื้นที่จัดนิทรรศการ ห้องพิพิธภัณฑ์หนังสือพิมพ์ไทย ระบบไฟฟ้า ระบบประปา
รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานบางส่วนที่จำเป็นต้องได้รับการปรับปรุงอย่างจริงจัง แม้สภาพทางกายภาพจะทรุดโทรมลงตามกาลเวลา แต่อาคารแห่งนี้ยังคงเปี่ยมไปด้วยคุณค่าทางประวัติศาสตร์ เพราะเป็นสถานที่ที่บันทึกเรื่องราวการเติบโตของวงการสื่อมวลชนไทยมาหลายยุคหลายสมัย
แผนบูรณะครั้งใหญ่ในรอบเกือบ 30 ปี : หนึ่งในภารกิจเร่งด่วนของคณะกรรมการบริหารชุดใหม่ คือการจัดทำแผนฟื้นฟูและบูรณะอาคารสมาคมอย่างเป็นระบบ แนวคิดดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงการซ่อมแซมอาคารให้กลับมาสวยงามเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการปรับปรุงพื้นที่ให้สามารถรองรับการใช้งานในยุคใหม่ ทั้งการจัดประชุม อบรม สัมมนา นิทรรศการ และกิจกรรมด้านวิชาการที่เกี่ยวข้องกับวงการสื่อสารมวลชน คณะกรรมการบริหารยังมีแนวคิดในการพัฒนาอาคารให้เป็น'พื้นที่สาธารณะทางปัญญา'ที่ประชาชน นักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ และคนทำสื่อสามารถเข้ามาใช้ประโยชน์ร่วมกันได้อย่างกว้างขวาง
ย้อนรอยความสำเร็จ จากแรงศรัทธาของคนข่าวทั้งประเทศ : นายอนันต์ กล่าวว่า อาคารสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยฯ ไม่ได้เป็นเพียงสิ่งปลูกสร้างธรรมดา แต่เป็นผลลัพธ์ของความร่วมมือและความเสียสละจากบุคคลในวงการสื่อมวลชนจำนวนมาก อาคารหลังนี้ก่อสร้างขึ้นในสมัยของนายชัยรัตน์ คำนวณ อดีตนายกสมาคมฯ ซึ่งได้ระดมทุนจากองค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้มีจิตศรัทธาในวงการสื่อมวลชน จนสามารถรวบรวมงบประมาณกว่า 20 ล้านบาท เพื่อก่อสร้างอาคารแห่งนี้ให้เป็นศูนย์กลางของวิชาชีพหนังสือพิมพ์ไทย ตลอดระยะเวลาหลายสิบปีที่ผ่านมา อาคารแห่งนี้เคยเป็นสถานที่จัดประชุมระดับชาติ การอบรมวิชาชีพ การประชุมวิชาการ การมอบรางวัล และกิจกรรมสำคัญของวงการสื่อมวลชนไทยนับครั้งไม่ถ้วน
ฟื้นพิพิธภัณฑ์หนังสือพิมพ์ไทย สร้างคลังความรู้สู่คนรุ่นใหม่ : อีกหนึ่งภารกิจสำคัญที่ได้รับการหยิบยกขึ้นหารือ คือการยกระดับ “พิพิธภัณฑ์หนังสือพิมพ์ไทย” ให้กลับมามีบทบาทมากขึ้น พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ถือเป็นแหล่งรวบรวมประวัติศาสตร์ของสื่อสิ่งพิมพ์ไทยที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง แต่ที่ผ่านมาอาจยังไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้างเท่าที่ควร คณะกรรมการบริหารมีแนวคิดปรับรูปแบบการนำเสนอให้ทันสมัยมากขึ้น ทั้งการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล การจัดนิทรรศการหมุนเวียน และการเชื่อมโยงเนื้อหากับประวัติศาสตร์การเมือง เศรษฐกิจ และสังคมไทย เพื่อดึงดูดคนรุ่นใหม่ให้เข้ามาเรียนรู้มากขึ้น
ห้องสมุดประชาชน จะไม่เป็นเพียงห้องเก็บหนังสืออีกต่อไป : พร้อมกันนี้ ยังมีแผนพัฒนาห้องสมุดประชาชนภายในสมาคมให้กลายเป็นพื้นที่เรียนรู้ร่วมสมัย จากเดิมที่เป็นแหล่งเก็บรวบรวมหนังสือ หนังสือพิมพ์ และเอกสารทางวิชาการ จะถูกพัฒนาให้เป็นศูนย์ข้อมูลด้านสื่อสารมวลชนที่มีชีวิต สามารถค้นคว้าข้อมูลได้ทั้งรูปแบบออฟไลน์และออนไลน์ เป้าหมายสำคัญคือการเปิดพื้นที่ให้เยาวชน นักศึกษา และผู้สนใจด้านสื่อสารมวลชนเข้าถึงองค์ความรู้ได้อย่างสะดวกและทั่วถึงมากขึ้น
ปั้นคนข่าวรุ่นใหม่ สร้างเครือข่ายวิชาชีพยุคดิจิทัล : นอกเหนือจากการพัฒนาอาคารและสถานที่แล้ว คณะกรรมการบริหารชุดใหม่ยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาทรัพยากรบุคคลในวงการสื่อ โดยมีแนวคิดจัดหลักสูตรฝึกอบรมด้านข่าวดิจิทัล การตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact Checking) การใช้ AI ในงานสื่อสารมวลชน การผลิตคอนเทนต์ข้ามแพลตฟอร์ม และการส่งเสริมจริยธรรมวิชาชีพสื่อ รวมถึงการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย องค์กรสื่อ และหน่วยงานภาครัฐ-เอกชน เพื่อร่วมกันพัฒนามาตรฐานวิชาชีพและเตรียมบุคลากรรุ่นใหม่เข้าสู่อุตสาหกรรมสื่อในอนาคต
บทใหม่ของสมาคม 85 ปี กับภารกิจคืนความสง่างามให้บ้านของคนข่าว : ภายใต้การนำของนายอนันต์ นิลมานนท์ การบูรณะอาคารสมาคมอาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของภารกิจที่ใหญ่กว่า นั่นคือการฟื้นฟูบทบาทของสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ให้กลับมาเป็น'บ้านของคนข่าวไทย'ที่สง่างาม ทันสมัย และทรงคุณค่า สมกับความเป็นสถาบันวิชาชีพสื่อมวลชนของประเทศในศตวรรษใหม่
อย่างไรก็ตาม ความหมายของการฟื้นฟูในครั้งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการซ่อมแซมอาคารหรือปรับปรุงสถานที่ให้สวยงามเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการปลุกจิตวิญญาณขององค์กรวิชาชีพสื่อมวลชนที่เคยเป็นศูนย์กลางทางปัญญา ศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และพื้นที่แห่งการพัฒนาวิชาชีพของคนข่าวทั่วประเทศให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ในยุคที่วงการสื่อกำลังเผชิญความท้าทายรอบด้าน ทั้งการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี การแข่งขันของแพลตฟอร์มดิจิทัล ปัญหาข่าวปลอม และพฤติกรรมการรับสารของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว
การขับเคลื่อนสมาคมในช่วงสามปีข้างหน้า จึงเป็นมากกว่าการบริหารองค์กรตามภารกิจปกติ หากแต่เป็นการวางรากฐานใหม่ให้สมาคมสามารถก้าวทันโลกอนาคต พร้อมรักษาคุณค่าของวิชาชีพสื่อมวลชนที่ยึดมั่นในความถูกต้อง ความรับผิดชอบ และประโยชน์สาธารณะ ควบคู่ไปกับการเปิดพื้นที่ให้สื่อรุ่นใหม่ นักศึกษา และประชาชนทั่วไป ได้เข้ามาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ บทบาท และความสำคัญของสื่อมวลชนต่อการพัฒนาประเทศ
หากแผนงานต่างๆ สามารถดำเนินไปได้ตามเป้าหมาย อาคารสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ จะไม่ได้เป็นเพียงอาคารเก่าแก่ที่ยืนหยัดอยู่บนถนนราชสีมาเท่านั้น แต่จะกลับมาเป็นศูนย์กลางแห่งองค์ความรู้ พื้นที่สร้างสรรค์ทางวิชาการ และสัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิใจของคนทำสื่อไทยอีกครั้ง เป็นสถานที่ที่เชื่อมโยงอดีตอันทรงคุณค่าของวงการหนังสือพิมพ์ไทย เข้ากับอนาคตของสื่อมวลชนในยุคดิจิทัลได้อย่างสง่างาม
